افول ملی گرایی قومی در بهار عربی

افول ملی گرایی قومی در بهار عربی

دکتر حمید احمدی
"تظاهرات سال گذشته در کردستان عراق اعتراض به اقتدارگرایی نخبگان سنتی کُرد بود."

دکتر حمید احمدی یکی از پرکارترین پژوهشگران و نویسندگان در زمینه مسائل قومی و ملی گرایی در ایران و خاورمیانه محسوب می گردد. وی که عضو هیات علمی دانشگاه تهران در گروه مطالعات خاورمیانه و همچنین پژوهشگر ارشد مرکز مطالعات استراتژیک خاورمیانه می باشد دارای آثار متعددی در حوزه های مذکور است. نوشتار زیر چکیده ای از سخنرانی وی تحت عنوان «آینده ملی گرایی قومی و امنیت در خاورمیانه» است که در ششمین همایش سالانه انجمن علوم سیاسی ایران ارائه گردید. لازم به ذکر است سرویس بین الملل پیش از این مقالات دکتر افتخاری و دکتر فیرحی را منتشر کرده بود.

تاثیر جهانی شدن بر قوم گرایی

در نیم دهه اخیر بحث قومیت و قوم گرایی تحت تاثیر گفتمان جهانی شدن به یکی از موضوعات مهم روابط بین الملل و نیز مطالعات منطقه ای تبدیل شده بود. فرض بر آن بود که گسترش فرآیند جهانی شدن و نوآوری های ارتباطی و عمومی شدن دسترسی به شبکه های اطلاعاتی، فرسایش قدرت و حاکمیت دولت ها و در پی آن افزایش آگاهی قومی را به دنبال می آورد. برخی نیز پیدایی واحدهای نوین ملی را از دل رشد ملی گرایی قومی در سطح جهانی پیش بینی می کردند. با این همه رویدادهای دو سال اخیر خاورمیانه نشان داد که رشد جامعه مدنی و آگاهی و بسیج سیاسی ناشی از گسترش فرآیند جهانی شدن، آگاهی و یکپارچگی ملی را بیشتر تقویت کرده و مسایل قومی و قوم گرایی را تحت الشعاع خود قرار داده است.

بهار عربی از تونس تا کردستان عراق

جنبش یکپارچه نیروهای مدنی در جهان عرب و همبستگی ملی ناشی از آن خوشایند جریان های قوم گرای خاورمیانه نبود چرا که آنان چند پارچگی سیاسی مبتنی بر محلی گرایی را بیشتر با اهداف خود سازگار می بینند. این یکپارچگی ملی نوین باعث شد تا اعتراضات مدنی به دولت های اقتدارگرا، دامن اقتدار گرایی قومی را نیز گرفته و اعتراضات گسترده در کردستان عراق برای استقرار دموکراسی و به چالش کشیدن هژمونی دیرپای نخبگان سنتی را به دنبال آورد. گرچه رویدادهای خاورمیانه موسوم به بهار عربی فرصت مناسبی را دسترس گروه های سیاسی قوم گرا قرار می داد، اما گسترش ملی گرایی مدنی مبتنی بر خواسته های سراسری و ملی برای برپایی نظام سیاسی – اجتماعی و اقتصادی عادلانه دموکراتیک، مجالی را برای بسیج قومی محلی گرایانه باقی نگذاشت.

افول ملی گرایی قومی در خاورمیانه

هرگونه حرکت احتمای قومی گرایانه نیز می توانست با واکنش تند ملی برلبر شده و تلاش نیروهای اقتدار گرا برلی مانع تراشی بر سر راه ملی گرایی مدنی و منحرف سازنده جنبش ملی برای عدالت اجتماعی – اقتصادی و دموکراسی قلمداد شود. با توجه به اینکه اهداف و خواسته های نیروهای اجتماعی هدایت کننده بهار عربی تنها در دراز مدت امکان تحقق خواهد داشت، در فضای نوین خاورمیانه، ملی گرایی مدنی همچنان نیروی محرکه خود را حفظ کرده و قوم گرایی یا ملی گرایی قومی را تحت الشعاع قرار می دهد.

کردپرس – سرویس بین الملل:

http://www.kurdpress.com/Fa/NSite/FullStory/News/?Id=33503

/ 2 نظر / 2 بازدید
ايران بزرگ

سلام من اپم حتما بيا چندتا پست اخرم خوندنيه[لبخند]