زبان فارسی و کردستان عراق

زبان ادبی کردستان عراق تا سال ۱۹۲۰ فارسی و زبان اداری حکومتی آن ترکی عثمانی بود. زبان نوشتاری سورانی که با خط فارسی-عربی و با علاماتی اضافه‌شده نوشته می‌شود در سال‌های ۱۹۱۹ و ۱۹۲۰ با بخشنامه‌ای توسط حکومت بریتانیا که بر منطقه مستقر شده‌بود[۸] و با قصد ایجاد چنددستگی در کشور عراق و منطقه[۹] ایجاد شد.[۱۰]

امروزه بسیاری از کردها در عراق و به خصوص اقشار تحصیل کرده با زبان فارسی آشنایی دارند یا توانایی سخن گفتن به فارسی را دارند که از آن جمله می‌توان جلال طالبانی رئیس‌جمهوری عراق را نام برد که از اقلیت کرد این کشور است.[۱۱] در دهه‌های اخیر علاقه به زبان فارسی به عنوان زبانی هم‌خانواده و نزدیک به زبان کردی در میان قشر تحصیل کرده کردستان عراق افزایش داشته‌است.[۱۲][۱۳]

در جریان درگیری‌های عشیره بارزانی با حکومت عراق، ملامصطفی بارزانی همراه با جمعی از بستگان و نزدیکانش، حدود ۴۰ هزار پیشمرگه و شمار عظیمی از کردان عراق که رقم آنها را تا ۳۰۰ هزار تن هم برآورد کرده‌اند به ایران پناهنده شدند و گروهی از آنان در اردوگاهی نزدیک کرج اقامت یافتند.[۱۴]

بازگشت پناهندگان کُرد از ایران که بسیاری از آنان زاده و بزرگ‌شدهٔ ایران هستند و به زبان فارسی صحبت می‌کنند باعث رواج آشنایی با این زبان در بسیاری از مناطق کردستان عراق شده‌است. ازجمله با تمرکز این بازگشتگان که زبان اول کودکان آن‌ها نیز اکثرا فارسی است در شهر بزرگ سوران در استان اربیل این شهر هم‌اینک تبدیل به شهری با اکثریت فارسی‌زبان شده‌ است و استفاده از زبان فارسی در ادارات و نهادهای دولتی این شهر رایج است.[۱۵]

پیش از سال ۱۹۹۱ زبان عربی تأثیر و نفوذ اساسی را در مطبوعات کردی عراق داشت بگونه‌ای که بیشتر منابع کردی سورانی را مطبوعات و انتشارات عربی تشکیل می‌دادند ولی از سال ۱۹۹۱ به این سو ارتباط میان ایران و کردستان عراق بسیار افزایش یافته و این باعث ایجاد تحولاتی در مطبوعات کردستان عراق شده‌است. هم‌اینک زبان فارسی نقش اصلی را به عنوان زبان فرهنگی ماخذ در منطقه شمال عراق به عهده گرفته‌است و بیشتر مطبوعات و نشریه‌های کردی در کردستان عراق برای مطالب خود بویژه در زمینه مسائل روشنفکری، فرهنگی و تاریخی از منابع فارسی استفاده می‌کنند.[۱۶]

در پی حضور زیاد بازرگانان ایرانی در کردستان عراق، در شهرهای مرزی این منطقه شماری از مغازه‌ها تابلوهای خود را به فارسی می‌نویسند. خواننده‌های موسیقی پاپ ایران ازجمله معین، داریوش، هایده، مهستی و شکیلا و نوازندگان و خوانندگان کرد ایرانی چون گروه کامکارها و شهرام ناظری در کردستان عراق از محبوب زیادی برخوردار هستند و شماری از این هنرمندان (هنرمندان زنده) برنامه‌های کنسرت متعددی در شهرهای کردستان عراق برگزار می‌کنند.[۱۷][۱۸] و به طور کل در کردستان عراق فضای استقبال از زبان فارسی و نیز تولیدات فرهنگ ایران دیده می‌شود.[۱۹]

رشتهٔ زبان فارسی در دانشگاه صلاح‌الدین واقع در اربیل، از سال ۱۹۹۸ دایر شده‌است. در دانشگاه شهر کوی‌سنجق نیز زبان فارسی تدریس می‌شود.[۲۰] دانشگاه سلیمانیه نیز اقدامات برای راه‌اندازی کرسی زبان فارسی و ایران‌شناسی را در دست اجرا دارد.[۲۱]

 

 

/ 3 نظر / 2 بازدید
محمد فاطمه‌‌ئی سیدی

سلام دوستان امشب چیزی را دیدم ازین پانترک‌ها که مغزم سوت کشید واقعن فهمیدم این جران بسیار خطرناک هست. راستش به طر عیبی رویکرد اینها شبیه صهیونیست‌هاست!همان‌طور که می‌دانید صهیونیسته‌ها مذهب یهود را به مثابه نژاد می‌دانند و همه یهودیان را نژاد یهود می‌پندارند! الان این سایت پانترک سخن از مذهب ترکی جعفری می گوید! http://far.baybak.com/wp-print.php?page_id=1172 جهل وتجاهل واقعن حد و مرزی برای اینها ندارد! نادرشاه را شهریار ایران نمی‌دانند که هیچ مدعی اند این مرد بزرگ ایران زمین موسس مذهب ترکی جعفری هست! براستی بالاخره با اینها چکار باید کرد الان با این جهالت خطرناک تهدیدجدی علیه بشریت شدن واقعن روی هیتلر را سفید کردند!

رشید دمهری

جناب مهرداد بصیرت با توجه که در بلای وبلاگ نوشتی این نوشته را هم میتوانی ملاحظه کنی http://iran-asha.blogfa.com/post-127.aspx

رشید دمهری

جناب مهرداد بصیرت با توجه به یادداشتی که در بلای وبلاگ نوشتی این نوشته را هم میتوانی ملاحظه بفرمائید http://iran-asha.blogfa.com/post-127.aspx رشید دمهری